Pchły szczurze w mieszkaniu i ich ukąszenia

Pchły szczurze to pasożyty łatwo przystosowujące się do najróżniejszych warunków bytowania. Parazytolodzy uważają je za jednych z najgroźniejszych wrogów człowieka i nie ma w tym nic dziwnego: to właśnie przez pchły szczurze w historii cywilizacji zginęło więcej ludzi niż z powodu jakichkolwiek innych stawonogich pasożytów.

Jednocześnie pod względem biologii pchła szczurza niewiele różni się od innych swoich krewnych. Dlatego też w ludzkich mieszkaniach pojawia się niewiele rzadziej niż pchły kocie, psie czy też właściwie ludzkie.

 

Pchły szczurze w mieszkaniu: drogi przedostawania się i miejsca ukrycia

Gołym okiem pchły szczurze są praktycznie nieodróżnialne od pcheł pasożytujących na kotach i psach. Dopiero pod mikroskopem można dostrzec główne różnice tego gatunku. Poniżej przedstawiono zdjęcie pchły szczurzej przy dużym powiększeniu:

Ściśle rzecz biorąc, pchłami szczurzymi nazywa się nie jeden gatunek, ale cały rodzaj gatunków owadów pasożytniczych, których głównymi żywicielami są gryzonie. Spośród nich południowa pchła szczurza, osławiony nosiciel zarazka dżumy, pasożytuje na pospolitych szczurach wędrownych i niektórych innych gatunkach gryzoni.

Nawiasem mówiąc, wcale nie jest konieczne, aby pchły u szczurów należały właśnie do rodzaju pcheł szczurzych. Na nich mogą pasożytować również pchły ludzkie, królicze, psie, kocie i wiele innych gatunków.

Pchły szczurze wyglądają podobnie jak większość ich krewnych: ich małe ciało ma około 3 mm długości, jest spłaszczone bocznie i ma ciemnobrązowy kolor. Pchły nie mają skrzydeł, za to ich tylne nogi są znacznie dłuższe niż dwie pary przednich. Dzięki nim owady wykonują skoki ogromne jak na ich rozmiary: po jednym odepchnięciu ten maluch może przelecieć do 30 cm.

Pchły szczurze są pasożytami tymczasowymi wszystkich swoich żywicieli. Nie żyją na ciele stale, ale wskakują na zwierzę tylko po to, aby je ugryźć i napić się krwi.

Przy tym same owady są bardzo przywiązane do miejsc odpoczynku swojego żywiciela, aby zawsze mieć pod ręką źródło pożywienia. Zazwyczaj owady osiedlają się w ściółce gniazdowej w norach szczurów, susłów, myszoskoczków i świstaków, i tam również składają jaja.

Uwaga

Oprócz pasożytów szczurzych do ludzkich siedzib – częściej do domów jednorodzinnych – przenikają pchły mysie. I znowu nie ma szczególnej różnicy między tymi owadami, a gryzą one równie boleśnie i nieprzyjemnie. Jednak w dużych miastach w mieszkaniach pchły mysie prawie nigdy nie występują.

Larwa pchły szczurzej rozwija się w gnieździe żywiciela, żywiąc się gnijącymi resztkami trawy lub sierści. Gdy jest to możliwe, larwy chętnie zjadają odchody dorosłych pcheł, które zawierają dużą ilość niestrawionej krwi. Na zdjęciu poniżej pokazano jaja i larwy pcheł:

Pchły szczurze w mieszkaniu pojawiają się, gdy są miejsca z nagromadzeniem śmieci i brudu. To właśnie tutaj, za listwami przypodłogowymi, pod starymi, dawno niepranymi dywanami ich larwy mogą się z powodzeniem rozwijać, a dorosłe pchły bez problemu gryzą człowieka.

Ugryzienia pcheł szczurzych są bolesne i prawie zawsze dobrze widoczne. Owady te nie mają enzymu o działaniu znieczulającym, dlatego już przy ugryzieniu człowiek odczuwa silny ból. Samo miejsce ugryzienia bardzo swędzi, puchnie, a u wrażliwych osób rozwija się wokół niego reakcja alergiczna, która może przyjąć charakter uogólniony z podwyższeniem temperatury ciała i powiększeniem węzłów chłonnych.

Na zdjęciu widać wielokrotne ugryzienia pcheł szczurzych u osoby dorosłej. Dzieci reagują na nie jeszcze ostrzej:

Zazwyczaj to właśnie ugryzienia pcheł szczurzych zdradzają obecność tych pasożytów w mieszkaniu. Bardzo często owady te spotyka się w domu, w którym żyją domowe gryzonie – myszy, szczury ozdobne, chomiki.

Ale nawet bez nich pchły będą doskonale się czuć, jeśli będą mogły regularnie gryźć człowieka, kota lub psa. Dlatego też, gdy tylko zostaną odkryte ukąszenia pcheł szczurzych, należy natychmiast szukać i niszczyć pasożyty, aby zapobiec ich rozmnażaniu.

 

Czym grozi pchła szczurza?

Razem z pchłami ludzkimi, kocimi i psimi, pchły szczurze mogą powodować pulikozę – dość powszechny rodzaj choroby dermatologicznej, będącej reakcją właśnie na ukąszenia pcheł.

Objawy ukąszeń pcheł szczurzych są dość charakterystyczne dla całej rodziny tych owadów ogólnie:

• obrzęk w miejscu ukąszenia
• obfite, zlewne wysypki
• silny świąd
• pojawienie się owrzodzeń w jamie ustnej i gardle
• podwyższona temperatura ciała
• ból głowy i łagodne zaburzenia układu nerwowego.

Jeśli przynajmniej kilka z tych objawów zacznie się pojawiać po ukąszeniach pcheł szczurzych, należy zgłosić się do lekarza. Samodzielne leczenie jest w tym przypadku niewskazane, ponieważ takie objawy świadczą o rozwoju alergii. Nigdy nie można przewidzieć, jak się to zakończy – konsekwencje mogą obejmować nawet zaburzenia nerwowe i wstrząs anafilaktyczny.

Jednak główne zagrożenie ze strony pcheł szczurzych stanowią patogeny chorób, które potencjalnie mogą przemieszczać się w organizmie pasożyta. Wśród nich są pałeczki dżumy, przetrwalniki wąglika, czynnik wywołujący zapalenie mózgu i brucelozę, salmonellozę oraz śpiączkę.

Ponadto pchły szczurze przenoszą ogromne ilości jaj robaków pasożytniczych. Nic dziwnego, że każde ukąszenie pchły może stać się swego rodzaju zastrzykiem całego zestawu obcych czynników biologicznych, na które człowiek może nie mieć odporności.

To ciekawe

Naukowiec, który opisał południową pchłę szczurzą – tę samą, przez którą w średniowieczu wymarła jedna trzecia populacji Europy – to Karol Rotszyld. Był bankierem, a entomologią zajmował się hobbystycznie. Zmarł cierpiąc na zapalenie mózgu i decydując się na samobójstwo. Być może jedna z badanych przez niego pcheł była przyczyną zakażenia śmiertelną chorobą…

 

Metody zwalczania pasożytów

Pozbycie się pcheł szczurzych z pomieszczenia nie jest trudne, ale wymaga wysiłku. Dorosłe owady giną podczas obróbki powierzchni aerozolowymi insektycydami, takimi jak Raptor czy Combat. Larwy, oprócz tej metody, można niszczyć za pomocą specjalnych środków – proszków (dustów) i mikrokapsułkowanych preparatów, takich jak Get, które stosuje się przeciwko karaluchom i mrówkom.

Najskuteczniejszą metodą walki z pchłami szczurzymi jest wezwanie specjalistycznych służb dezynsekcji. Pracownicy takich firm używają w swojej pracy bardzo silnych profesjonalnych insektycydów, których jednorazowe zastosowanie w mieszkaniu wystarcza do całkowitego zniszczenia wszystkich pasożytów.

Wyeliminowanie pcheł u szczura lub innego domowego gryzonia nie jest trudne: można w tym celu stosować środki przeciw pchłom dla kociąt lub szczeniąt – spraye, krople na kark, szampony. Ważne jest tylko odpowiednie dobranie stężenia, aby nie przekroczyć dopuszczalnej normy dla zwierzęcia o określonej masie ciała.

 

Skuteczne preparaty przeciwko pchłom szczurzym

Do walki z pchłami szczurzymi najczęściej stosuje się:

• środki aerozolowe – zarówno do obróbki pomieszczenia, jak i do eliminacji pcheł u zwierząt domowych. Do pierwszego celu służą Combat, Raid, Raptor, Medilis Cyper, Karbofos, Mikrofos, Tetrix. Do drugiego – spraye Hartz, Frontline, Advantage.
• Insektycydowe dusty (proszki), którymi zatruwane są larwy – Pyretrum, Fas, dust Czysty Dom.
• Szampony, w których kąpie się zwierzęta – Mr. Kiss, Glistnik, Frontline i inne.
• Krople dla zwierząt na kark – na przykład Stronghold, Hartz, Barsik.

 

Jak można chronić się przed pchłami

W przypadkach, gdy wbrew woli trzeba przebywać w miejscach zagrażających atakiem pcheł, należy stosować specjalne środki ochrony przed pasożytami. Najskuteczniejsze i najbardziej rozpowszechnione z nich to aerozolowe repelenty na bazie substancji DEET – silnego insektycydu, który odstrasza nie tylko pchły, ale także kleszcze.

Ponadto poziom ochrony przed pchłami można podnieść, zakładając podczas wyjazdów na łono natury spodnie do kostek i starając się nie przebywać długo w pobliżu miejsc noclegowych zwierząt lub nor gryzoni. Podróżując natomiast w tropikach (gdzie pchły szczurze są również liczne), należy unikać zatrzymywania się w zbyt tanich hotelach, często rojących się od pasożytów.

 

Mieszkańcy budynku wielorodzinnego cierpią z powodu ukąszeń pcheł