Szerszenie i osy

Osy na działce lub w naturze można spotkać, jedzące dosłownie wszystko. Psują winogrona i jeżyny, żerują na malinach i dojrzałych śliwkach, w dużych ilościach zlatują się do mięsa i ryb. A tymczasem książki i encyklopedie wciąż twierdzą, że osy są drapieżnikami i masowo zjadają owady. Mogłoby się wydawać, że te żądlące stawonogi są wszystkożerne. Ale w rzeczywistości tak nie jest – osy mają dość ścisłe nawyki żywieniowe, które stają się jasne, gdy pozna się je bliżej. Czym więc naprawdę się żywią?..

Jedno to, gdy osy od czasu do czasu wlatują na przykład na werandę domu prywatnego, a zupełnie co innego – gdy owady zakładają gniazdo na strychu, w szopie, a nawet w toalecie na posesji. O ile w pierwszym przypadku pojedynczą osę można łatwo zabić lub po prostu przepędzić, o tyle w pobliżu gniazda powstaje realne zagrożenie ciągłych ataków os na ludzi i zwierzęta domowe. Aby nie narażać się na ryzyko ukąszenia, w takich przypadkach bardzo wskazane jest jak najszybsze pozbycie się os z domu lub terenu posesji, skoro założyły tam gniazdo. O tym, jak przeprowadzić proces usuwania owadów skutecznie i bezpiecznie dla swojego zdrowia, porozmawiamy dalej...

Jak myślisz, czy osa ma żądło? Może się to wydawać dziwne, ale dla wielu osób odpowiedź na to proste pytanie nie jest oczywista, ponieważ po użądleniu osy, w przeciwieństwie do pszczół, nie pozostaje w skórze żadne żądło. Przyjrzyjmy się bliżej, czym i jak dokładnie kąsają osy – swoimi żuwaczkami, czy jednak żądłem, za pomocą którego, podobnie jak pszczoły, wstrzykują jad pod skórę ofiary...

Wzmianki o dobroczynnym działaniu jadu pszczelego można dziś znaleźć nawet w poważnych źródłach literackich, a w medycynie ludowej jest on od dawna szeroko stosowany w leczeniu najróżniejszych chorób. Czy jad osi może być równie korzystny? Wiadomo przecież, że osy żądlą boleśniej niż pszczoły, więc można przypuszczać, że ich jad jest silniejszy i być może skuteczniejszy. Co więcej, po każdym użądleniu osa czuje się doskonale i nie ginie, więc wykorzystanie jadu osiego dla dobra zdrowia ludzkiego byłoby całkowicie humanitarne w stosunku do owada. Cóż, zastanówmy się, czy jad osi może być rzeczywiście pożyteczny i na ile taka korzyść przewyższałaby szkodę wynikającą z jego działania jako toksyny biologicznej...

W większości przypadków użądlenia os nie stanowią poważnego zagrożenia dla człowieka, a nieprzyjemne konsekwencje w postaci bólu, opuchlizny i swędzenia ustępują dość szybko. Jednak w niektórych sytuacjach nawet pojedyncze użądlenie osy może być bardzo niebezpieczne, nie wspominając o przypadkach, gdy owady atakują całym rojem. O potencjalnym zagrożeniu związanym z użądleniami os i ich możliwych konsekwencjach porozmawiamy teraz bardziej szczegółowo.

Wszyscy dobrze wiemy, jak wyglądają osy, a dokładniej – ich dorosłe osobniki, z charakterystycznym czarno-żółtym pasiastym ubarwieniem. Jednak larwy os nie każdemu udaje się zobaczyć: nie tylko dorosłe owady starannie ukrywają swoje potomstwo przed wzrokiem ciekawskich, ale także pilnie go strzegą, bez strachu atakując każdego, kto odważy się zbliżyć do gniazda. Nic dziwnego, że większość ludzi może się jedynie domyślać, jak wyglądają larwy os. Przyjrzyjmy się bliżej tym „maluchom” żyjącym w gniazdach os…

Osy w pasiece to jak wilk w owczarni: te drapieżniki karmią swoje larwy owadami, a także nie pogardzą miodem, jeśli nadarzy się taka okazja. Co więcej, niektóre gatunki dużych os specjalizują się wręcz w niszczeniu rodzin pszczelich. Nic dziwnego, że pasieki przyciągają pasiaste drapieżniki, tak jak cygański tabor przyciąga wszy i pluskwy. W niektórych przypadkach osy mogą nawet doprowadzić do śmierci młodej lub osłabionej rodziny pszczelej, dlatego walka z nimi w pasiece jest ważna dla wielu pszczelarzy i często wymaga poważnego nakładu sił i czasu. Zastanówmy się więc, jak prawidłowo chronić pszczoły przed osami…

Dzikie osy to bardzo interesujące, wysoko zorganizowane i dość urocze stworzenia. Różnorodność dzikich os nie ogranicza się bynajmniej do zwykłych os papierowych, żółtych z czarnymi pasami, które chętnie zlatują się na dojrzałe winogrona czy ryby na werandzie, a także dużych i strasznych szerszeni. Owady te spotykamy znacznie częściej, niż nam się wydaje – po prostu nie każdy mieszkaniec miasta czy działkowicz postrzega je jako osy. Zobaczmy, jakie bywają dzikie osy, jak bardzo mogą być niebezpieczne, jak te ciekawe owady budują gniazda i opiekują się swoimi larwami…

Osy pobiły winogrona i zamieniły piękne, błyszczące grona w postrzępione „łachmany”? Niestety, ten problem dotyczy wielu ogrodników, a zwłaszcza tych, którzy uprawiają winogrona na bezpośrednią sprzedaż. A ponieważ wielu rolników już się z tym zmagało, znaleziono różne rozwiązania, które pozwalają uchronić winogrona przed nienasyconymi owadami. Pozostaje Ci tylko wybrać taką metodę ochrony, która będzie najskuteczniejsza, wygodna i niedroga w Twoim przypadku. Przyjrzyjmy się bliżej różnym opcjom ochrony plonów…

Choć użądlenie osy pod wieloma względami przypomina użądlenie pszczoły, jad osy praktycznie nie jest wykorzystywany ani w medycynie konwencjonalnej, ani w ludowej. Wydawać by się mogło – dlaczego? I czy rzeczywiście działanie jadu osy niewiele różni się od skutków dostania się do tkanek jadu pszczelego? Aby odpowiedzieć na te pytania, spróbujmy zrozumieć, jak dokładnie jad osy wpływa na organizm człowieka i czy może przynosić korzyści zdrowotne…