Jak długo żyją pchły bez zwierzęcia i czy mogą żyć na człowieku

Wielu pochopnie uważa, że pchły żyją tylko na zwierzętach, na przykład na kotach i psach, a bez nich szybko giną, nie mając źródła pożywienia. Praktyka pokazuje również, że przeciętny człowiek ma bardzo mgliste pojęcie o tym, jak długo żyją pchły: ogólne wyobrażenie o tych pasożytach jest takie, że żyją one dość długo. Wydaje się bowiem, że ciągle roją się w sierści zwierząt, a nigdzie w mieszkaniu ani na samym pupilu nie można znaleźć martwych pcheł.

W rzeczywistości wśród pcheł nie ma długowiecznych, a owady te żyją całkiem krótko, przy czym na długość życia pasożyta bardzo istotny wpływ mają warunki środowiska.

O długości życia pcheł w różnych warunkach, o tym, gdzie dokładnie w mieszkaniu żyją dorosłe osobniki pasożytów i ich larwy, a także jak długo mogą one żyć bez jedzenia – o tym właśnie porozmawiamy teraz bardziej szczegółowo.

 

Długość życia pcheł

Średnia długość życia dorosłej pchły wynosi 2-3 miesiące. W tym czasie owad zwykle zdąży wykonać około 60-100 ukąszeń na swojej ofierze, a samica składa od 400 do 500 jaj.

Wszystkie podane liczby dotyczą idealnych warunków bytowania pasożyta, przy czym zakłada się, że pchła umiera śmiercią naturalną. Dla różnych gatunków pcheł optymalne warunki życia to określone kombinacje temperatury i wilgotności powietrza. Na przykład pchły szczurze żyją około 2 miesięcy w temperaturze 14-15°C i wilgotności około 60%, a pchły kurze żyją tyle samo w temperaturze 40°C i wilgotności względnej powietrza około 80%.

Mniej więcej tyle samo żyją pchły w mieszkaniu, pod warunkiem, że nie zwalcza się ich specjalnymi preparatami i mają one stały dostęp do pożywienia.

Wraz ze wzrostem średniej temperatury w miejscu bytowania okres życia pcheł ulega skróceniu. Przy skrajnych dla każdego gatunku temperaturach (dla typowych w mieszkaniach pcheł kocich i psich jest to 36-37°C) owady żyją tylko około trzech do czterech tygodni. Przy tym rozwój ich jaj i larw przebiega znacznie szybciej, a ogólny cykl życiowy pcheł i cykl ich rozmnażania ulega znacznemu skróceniu.

Odwrotnie, przy niskich temperaturach długość życia pchły wydłuża się, a na dolnej granicy swojego gatunkowego zakresu temperatur pasożyty mogą dożywać nawet półtora do dwóch lat.

To ciekawe

Przy wysokich temperaturach pchły stają się większe niż przeciętny przedstawiciel gatunku. Odwrotnie, przy obniżeniu temperatury stają się mniejsze.

Cykl rozmnażania pcheł również zależy od temperatury. Ich larwy przy optymalnych temperaturach rozwijają się około miesiąca, przy wysokich – nieco ponad tydzień, a przy ekstremalnie niskich – do 8 miesięcy.

Jeszcze około dwóch tygodni rozwijają się jaja, około trzech tygodni owad przebywa w stadium poczwarki.

Ogólnie rzecz biorąc, „od jaja do jaja” cykl rozmnażania pcheł trwa od 10 dni do 1 roku. A długość życia jednej pchły od jaja do śmierci może wynosić od półtora miesiąca do kilku lat.

Z reguły w naturze pchły żyją krótko nawet w komfortowych warunkach — są stale niszczone przez swoich żywicieli, którzy wygryzają je z sierści. Ponadto pchły giną z powodu własnych infekcji i pasożytów.

To ciekawe

W stadium poczwarki pchły mogą przetrwać bardzo trudne warunki — mrozy, oblodzenia, silne susze i działanie insektycydów. Teoretycznie poczwarka pchły może zachować żywotność przez kilka lat.

Dzięki tak specyficznemu cyklowi życiowemu pchła jest w stanie przetrwać bardzo niekorzystne warunki środowiskowe, a czasami — także wielu swoich żywicieli. Na przykład, jeśli zwierzę, na którym żerowały pchły, ginie, owady niemal natychmiast opuszczają jego zwłoki (pchły nie mogą żywić się krwią padłego zwierzęcia).

 

Pchły-długowieczne, czyli gdy pasożyty biją rekordy

Ogólnie rzecz biorąc, ze wszystkich pcheł najdłużej żyją duże gatunki, pasożytujące głównie na zwierzętach kopytnych.

Około roku żyje na owcach tak zwany „pstrokaty robak” – pchła tian-szańska, osiągająca długość 7 mm. Niektóre pchły pasożytujące na północnych zwierzętach mogą zapadać w długotrwałe odrętwienie w okresie zimowym i żyć ogólnie ponad 14–16 miesięcy. W niskich dla tych gatunków temperaturach ich długość życia może wynosić kilka lat.

Natomiast o czasie życia pcheł na człowieku i zwierzętach należy powiedzieć osobno – ze względu na utrwalone stereotypy wielu błędnie uważa, że pasożyty stale przebywają na swoich żywicielach.

 

Jak długo pchły żyją na człowieku i zwierzętach: obalamy utrwalone mity

Naukowcom dobrze wiadomo, że pchły nie żyją na człowieku. Nie żyją też stale na innych ssakach, w tym na zwierzętach domowych (chociaż wielu wydaje się, że głównym miejscem bytowania pasożytów jest sierść kotów i psów). Pchły w ogóle nie mogą stale żyć na swoich żywicielach — potrzebują spokojnych i bezpiecznych miejsc do rozmnażania, a ciało człowieka i zwierząt się do tego nie nadaje.

Na człowieka, podobnie jak na koty i psy, pchły wskakują tylko po to, aby nasycić się krwią. Cały proces żerowania, składający się z kilku ukąszeń, może trwać od minuty do kilku godzin, a po nasyceniu pchła zeskakuje ze zwierzęcia. Jednak z powodu dużej liczby pasożytów zwykle sprawia to wrażenie, że jest ich na zwierzęciu bardzo dużo i że właściwie tutaj żyją.

Zatem, biorąc pod uwagę, że pchły nie żyją na zwierzętach i ludziach, należy ich szukać w innych miejscach mieszkania. Zazwyczaj chowają się w legowisku, na którym odpoczywa zwierzę, w dywanach i za nimi, za listwami przypodłogowymi, w szczelinach podłóg, w stertach śmieci w kątach, wśród starych rupieci. W tych samych miejscach rozwijają się również ich robakowate larwy.

Pchły rzadko żyją w ubraniach, chociaż jeśli pojawią się w mieszkaniu, można je znaleźć również w szafie. Głównym wymogiem dla miejsca, w którym się znajdują, jest krótki i szybki dostęp do pożywienia (zwierzęcia lub człowieka).

Chociaż bez jedzenia pchły żyją wystarczająco długo.

 

Pasożyty bez żywiciela: jak długo pchły mogą żyć bez pożywienia?

Podobnie jak wiele innych owadów krwiopijnych, pchły mogą długo głodować. Pchły kocie i ludzkie, które najczęściej atakują człowieka, mogą obyć się bez jedzenia przez kilka miesięcy, zachowując przy tym ruchliwość i nie wpadając w stan anabiozy.

Jednak bez względu na to, jak długo pchła żyje bez jedzenia, pasożyty nie mogą się rozmnażać bez stałego zasilania. Samica pchły do złożenia jaj musi koniecznie napić się krwi.

Tak więc, bez zwierzęcia lub człowieka pchły, choć są w stanie przeżyć wystarczająco długo, nie będą mogły się rozmnażać.

Uwaga

W praktyce oznacza to, że jeśli ludzie i zwierzęta wyprowadzą się z mieszkania na kilka tygodni, a nawet miesięcy, pchły spokojnie na nich poczekają i ugryzą ich zaraz po powrocie. Nie warto liczyć na to, że gdy właściciele mieszkania będą odpoczywać na wakacjach, pasożyty umrą z głodu. Natomiast pchły bytujące na działkach i w domach jednorodzinnych spokojnie pasożytują na żyjących tam szczurach i myszach, dlatego nawet przy braku człowieka przez większą część roku nie głodują.

 

Od czego zależy długość życia pcheł?

Oprócz niskich temperatur na długość życia pcheł mogą wpływać również inne czynniki:

• Wilgotność powietrza – przy niskiej, ale tolerowanej wilgotności pchły żyją nieco dłużej, chociaż wpływ tego czynnika nie jest tak znaczący jak wpływ temperatury.
• Dostępność pożywienia. Pchły mogą bardzo długo głodować, a długość ich życia w czasie głodówki również się wydłuża.
• Stabilność parametrów fizycznych środowiska. W przypadku regularnych skoków temperatury pasożyty mogą okresowo wpadać w odrętwienie, a ogólnie ich żywotność się wydłuża.

Zawsze należy pamiętać, że pchły to typowe pasożyty, których sukces reprodukcyjny zależy nie tyle od tempa i czasu życia, ile od liczby potomstwa każdej pojedynczej pchły. Tak więc, w ciągu swojego stosunkowo krótkiego życia, każda pchła może stać się praprababcią dla setek i tysięcy potomków. Nie warto liczyć na to, że w danym mieszkaniu proces ten z jakiegoś powodu ulegnie spowolnieniu. Dlatego przy zwalczaniu pcheł należy przeprowadzić ich totalne wytrucie, niszcząc zarówno dorosłe owady, jak i larwy.

Tylko w ten sposób można szybko i całkowicie pozbyć się pasożytów.

 

Przykład tego, jak pchły z piwnicy zasiedliły wszystkie mieszkania w wieżowcu.

 

Ciekawe wideo o życiu, odżywianiu i rozmnażaniu pcheł.