Czym pluskwy mogą być niebezpieczne dla człowieka

Spośród wszystkich ludzkich pasożytów pluskwy są jednymi z najbardziej nieprzyjemnych. W niektórych przypadkach (nawet nie biorąc pod uwagę szkód, jakie te owady mogą wyrządzić) już sam ich wygląd i tryb życia wywołują u szczególnie wrażliwych ludzi prawdziwą histerię: przypominają znienawidzone karaluchy, piją krew w nocy i pełzają po łóżku. Jednak te nieprzyjemne aspekty to dopiero początek wszystkich problemów.

Jakie zagrożenia dla człowieka niosą pluskwy? Przede wszystkim oczywiście swoje ukąszenia, które mogą być przyczyną poważnych chorób i zaburzeń. Im więcej pluskiew w pomieszczeniu, tym groźniejsze są skutki ich ciągłych ataków.

To ciekawe

Epidemiolodzy odnotowują stały wzrost liczby pluskiew w krajach rozwiniętych. Na przykład na Florydzie w ciągu ostatniej dekady liczba pluskiew zamieszkujących pomieszczenia mieszkalne wzrosła 10-krotnie. Mówiąc o tym kraju ogólnie, już w 2007 roku 80% mieszkań w miastach USA było kiedykolwiek zainfekowanych pluskwami. Podobna sytuacja ma miejsce w Europie: w Londynie co roku liczba zabiegów dezynsekcji pomieszczeń przeciwko tym szkodnikom wzrasta o około jedną czwartą. W Szwecji największy odsetek mieszkań zainfekowanych pluskwami przypada na stolicę kraju – Sztokholm. Jak widać, pluskwy od dawna stanowią problem ogólnoświatowy.

 

Ukłucia pluskiew domowych i ich konsekwencje

Teraz przyjrzyjmy się bliżej głównemu zagrożeniu ze strony tych owadów. Jak wspomniano wcześniej, pluskwy są niebezpieczne właśnie ze względu na swój tryb życia: aby żyć, muszą stale kąsać człowieka i żywić się jego krwią. Sam moment przebicia skóry jest na ogół bezbolesny, jednak już kilka minut później ofiara odczuje silne swędzenie, ponieważ podczas ssania krwi owad wstrzykuje do ranki ślinę, której enzymy zapobiegają jej krzepnięciu.

Ogólnie rzecz biorąc, mechanizm tego procesu jest podobny do ukłuć komarów, dlatego często, szczególnie przy nielicznych atakach, pojawiające się na skórze ranki mogą nawet nie przyciągać uwagi. W miejscach ukłuć pozostają niewielkie zaczerwienienia z widocznym punktem w środku, ale jeśli osoba nie jest szczególnie wrażliwa, może nawet nie podejrzewać, że w jej domu zamieszkały niebezpieczne pluskwy domowe, i zrzucić wszystko na znajome komary lub alergię.

Inaczej jest, gdy w ciągu nocy człowieka ukąsiło już kilka pasożytów. W takim przypadku ich ukłucia zaczynają wywoływać wyraźne i stale dokuczliwe swędzenie, a obszar, na którym jest najwięcej ranek, może nawet pokryć się wtórnymi wysypkami alergicznymi.

Należy zauważyć, że przy zwiększonej indywidualnej wrażliwości człowieka alergia może wykraczać daleko poza zwykłą wysypkę – pojawia się ból głowy, nudności, wzrasta temperatura, powiększają się węzły chłonne.

Opinia

«Długo nie mogłam zrozumieć, co się dzieje z moim dzieckiem. Ma dopiero rok, nie umie nawet palcem pokazać, po prostu nie śpi w nocy, ciągle płacze, w dzień jest nerwowe. Ciągle widziałam na nim jakieś ukąszenia, ale myślałam, że to komary, wypróbowałam już wszystkie środki na nie, aż w końcu przypadkiem znalazłam pluskwę. Nawet na początku jej nie rozpoznałam, myślałam, że to karaluch, a potem, jak pomyślałam, aż włosy zjeżyły mi się na głowie. Przez tydzień trułam je wszystkim, czym się dało, sama się otrułam, malucha na noc nosiłam do babci. Wybacz mi, mój drogi, te półtora miesiąca koszmaru».

Lidia, Tomsk

Można wyróżnić jeszcze jeden aspekt dotyczący zagrożenia, jakie pluskwy domowe stanowią dla człowieka. Jak już wspomniano, enzymy zawarte w ślinie tych pasożytów wywołują u ofiary nieznośny świąd. Przy ciągłym drapaniu ukąszeń (co jest szczególnie istotne u małych dzieci, ponieważ nie są one w stanie wytrzymać) w ich miejscu powstają otwarte ranki, do których mogą wnikać różne chorobotwórcze bakterie, powodujące ropne stany zapalne.



Ponadto pluskwy stanowią zagrożenie także dlatego, że przeszkadzają w normalnym śnie, a w warunkach systematycznych nocnych ataków ofiara może „zarobić” na zaburzenia snu. Osoba, która budzi się z powodu swędzenia, po pierwsze, długo nie może zasnąć, a po drugie, znajdując w swoim łóżku pluskwy, przeżywa prawdziwy stres, który może mieć daleko idące konsekwencje psychologiczne.

Zdarzają się przypadki, gdy podrażnieni i wyczerpani pasożytami małżonkowie ciągle się kłócą, a nawet rozwodzą na tle mało skutecznej walki z pluskwami.

 

Jakie zagrożenie stanowią pluskwy dla dzieci?

Szczególnie niebezpieczne są pluskwy domowe dla dzieci: skóra u maluchów jest bardzo delikatna i wrażliwa, odporność dopiero się kształtuje, dlatego swędzenie po ukąszeniach jest dla nich bardziej dokuczliwe, a alergie – przewlekłe i głębokie.

Ponadto liczne ukąszenia mogą prowadzić do niedokrwistości z niedoboru żelaza, co czasami kończy się dla wrażliwego organizmu dziecka różnymi trudnymi konsekwencjami. Zresztą u niektórych dorosłych też nie można lekceważyć tego czynnika: poważne ukąszenia u kobiet w ciąży mogą prowadzić do nieprzewidywalnych skutków zarówno u matki, jak i u przyszłego dziecka.

Ogólnie rzecz biorąc, w mieszkaniu, gdzie mieszka dziecko, pluskwy mogą być najbardziej niebezpieczne, dlatego należy je stamtąd jak najszybciej usunąć.

 

Czy pluskwy przenoszą AIDS, wirusowe zapalenie wątroby i inne infekcje?

Istnieje opinia, że pluskwy domowe są niebezpieczne również dlatego, że przenoszą patogeny różnych chorób człowieka.

Jednak nie jest to do końca prawdą.

Rzeczywiście, przez cały okres obserwacji w organizmach pluskiew domowych z różnych krajów znajdowano patogeny takich infekcji, jak:

• wirusowe zapalenie wątroby typu B
• dżuma
• dur plamisty
• dur powrotny
• gorączka Q
• tularemia
• żółta febra
• trąd
• gruźlica
• filarioza
• kiła
• leiszmanioza.

Mimo dość poważnej listy, żadne z badań nie wykazało wiarygodnych faktów przenoszenia tych infekcji z osoby zakażonej na zdrową.

Zapoznając się z kwestią przenoszenia przez pluskwy poważnych chorób człowieka, nie można pominąć jednego z najgroźniejszych globalnych problemów – wirusa niedoboru odporności.

Specjalne eksperymenty wykazały, że pluskwy mogą gromadzić w swoim przewodzie pokarmowym wiriony retrowirusów, z których najbardziej znany jest HIV. Jednak nawet obecny w organizmie tego owada sam wirus niedoboru odporności nie namnaża się, a ponadto – przechodząc przez przewód pokarmowy owada, jest wydalany z odchodami.

Innymi słowy, ukąszenia pluskiew nie mogą być przyczyną zakażenia HIV: nawet jeśli patogen dostanie się do ich organizmu, nie jest przenoszony na nową ofiarę podczas ukąszenia.

Jednak niektórymi groźnymi chorobami można zarazić się za pośrednictwem pluskiew. Na przykład obserwacje pokazują, że wirus zapalenia wątroby typu B i niektóre inne czynniki zakaźne mogą utrzymywać się w odchodach pluskiew przez kilka dni, a zatem osoba, przypadkowo dotykając ręką miejsca, w którym się one znajdują, może „złapać” infekcję.



Drugą możliwą drogą zakażenia jest inhalacja. Wdychając kurz z odpadami metabolicznymi tych owadów, człowiek również naraża się na ryzyko infekcji. Dlatego im więcej pluskiew w pomieszczeniu i im więcej różnych osób w nim przebywa, tym gorszy jest jego ogólny stan sanitarno-epidemiologiczny.

Tak więc, wyciągając proste wnioski, można zrozumieć, że najbardziej niebezpieczne pod tym względem mogą być hotele (zwłaszcza te o bardzo niskiej cenie za nocleg), szpitale polowe, obozy dla uchodźców i miejsca skupisk bezdomnych.

Uwaga

Żyjące w tropikach Ameryki Południowej tzw. pluskwy całujące są niebezpieczne, ponieważ przenoszą patogen choroby Chagasa, a częstotliwość zakażeń przez te owady jest bardzo wysoka. W wielu przypadkach choroba ta prowadzi do niepełnosprawności lub śmierci. Pluskwy domowe z kolei również są nosicielami patogenu choroby Chagasa, ale nie udokumentowano przypadków zakażenia ludzi przez nie.

 

Pluskwy domowe jako przyczyny problemów psychologicznych i rodzinnych

Jak już wspomniano, oprócz oczywistych chorób zakaźnych, pluskwy są wystarczająco niebezpieczne jako przyczyna poważnych problemów psychologicznych. Nauka udowodniła, że zaburzenia psychiczne mogą powodować zaburzenia somatyczne w ludzkim organizmie, dlatego nie należy ignorować tego aspektu wymuszonego sąsiedztwa z pluskwami domowymi.

Wiele osób panicznie boi się owadów, a sama myśl o możliwej obecności pluskwy w ich łóżku uniemożliwia normalny sen. Jest to szczególnie istotne w przypadku kobiet i dzieci: psychiatrzy regularnie odnotowują rozwój fobii u małych dzieci i nastolatków, które doświadczyły poważnych ukąszeń pluskiew. W takich przypadkach ofiary krwiopijców stają się nadmiernie pobudliwe, agresywne, źle śpią w nocy i mogą rozwinąć u nich tik nerwowy.

Ponadto swędzenie po ukąszeniach i ciągłe sprawdzanie łóżka w nocy zaburza sen, pozbawia człowieka normalnego odpoczynku, prowadzi do rozwoju nerwowości, poczucia ciągłego zmęczenia i stresu.

W ciągu dnia objawia się to spadkiem wydajności, pogorszeniem nastroju, a czasem kłótniami rodzinnymi.

Ważne!

Bardzo często pluskwy domowe gryzą tylko jedną osobę, nawet gdy w pokoju śpi para małżeńska lub para z dzieckiem. Ciągłe, „bezprzyczynowe” narzekania jednego, gryzionego małżonka oraz brak zrozumienia ze strony drugiego, który nie jest atakowany przez pluskwy, mogą najpierw prowadzić do irytacji partnerów, a potem nawet do poważnych konfliktów w związku.

 

Inne gryzące pluskwy

Mówiąc ogólnie o tych krwiopijnych pasożytach, należy zauważyć, że dla człowieka niebezpieczni są nie tylko przedstawiciele rodziny Pluskwiakowate.

Na przykład, pluskwy wodne z rodzaju Notonecta (rodzina Notonectidae) nazywane są osami wodnymi ze względu na ich bardzo bolesne ukłucia. Z kolei pluskwy z rodziny Skorpionowate wodne pozostawiają po ukąszeniu poważny obrzęk, który może boleć przez kilka dni.

Jeden z największych pluskwiaków w ogóle – olbrzymia belostoma, czasami żywiąca się młodymi żabami i narybkiem – również gryzie zadziwiająco boleśnie i jest prawdziwym utrapieniem na rzecznych i jeziornych plażach w Ameryce Północnej.

Niemniej jednak, w ramach sprawiedliwości, warto powiedzieć, że ogólnie rzecz biorąc, wszystkie te pluskwiaki gryzą człowieka tylko w celach samoobrony. Jeśli się ich nie niepokoi i przypadkowo na nie nie nadepnie, będą starały się unikać wszelkich kontaktów z człowiekiem.

Inne liczne i bardzo pospolite zarówno w naturze, jak i na terenach zamieszkałych pluskwiaki – pluskwiak śmierdziel, żółwinek pospolity lub pluskwiak szkodliwy żółwik – mogą być groźne tylko dlatego, że pozostawią na rękach wyjątkowo nieprzyjemny zapach. Dlatego i ich nie należy bez powodu niepokoić, a usuwając z mieszkania, zaleca się zachować maksymalną ostrożność.

 

Przydatny film o pluskwach łóżkowych: co warto wiedzieć o tych pasożytach

 

Miejsca występowania pluskwiaków w domu i ważne niuanse walki z nimi