Odpowiednio dobrany środek przeciw kleszczom jest jednym z ważnych elementów niezawodnej ochrony osób przebywających na łonie natury. Zazwyczaj pod takimi środkami rozumie się preparaty w postaci aerozoli i kremów, przeznaczone do nakładania na skórę człowieka, na ubrania i sprzęt, rzadziej – różne wyroby tekstylne (tzw. pułapki na kleszcze), które w taki czy inny sposób zapobiegają ukąszeniom.
Co ciekawe, substancje chemiczne stosowane w takich środkach w większości skutecznie chronią nie tylko przed kleszczami, ale także przed innymi krwiożerczymi owadami – komarami, muchami, bąkami, pchłami. Nierzadko pasożyty te stanowią nawet większe zagrożenie dla dobrego wypoczynku na łonie natury niż kleszcze – z powodu natarczywości i liczebności.
I chociaż środki chemiczne nie zapewniają pełnej i absolutnej ochrony przed ukąszeniami kleszczy (ważne jest, aby to zrozumieć), doświadczenie myśliwych, wędkarzy, turystów, podróżników i osób często przebywających na łonie natury z racji służby wyraźnie pokazuje, że w połączeniu z innymi środkami ostrożności pozwalają one zredukować prawdopodobieństwo ukąszeń praktycznie do zera. Można powiedzieć, że przy prawidłowym wyposażeniu człowieka na łonie natury preparaty akarycydowe i repelenty zapewniają 40-50% ochrony, a reszta to wkład innych środków.
Oczywiście, jest to aktualne tylko przy prawidłowym wyborze środka, odpowiedniego dla konkretnej osoby i konkretnych warunków stosowania. Warto zatem bliżej przyjrzeć się ich asortymentowi i zasadom wyboru…
Formy wydania środków przeciw kleszczom: który wariant jest lepszy?
Spośród wszystkich środków przeciw ukąszeniom kleszczy, dość szerokie rozpowszechnienie zyskały preparaty chemiczne, odstraszające lub zabijające pasożyty. Są one stosunkowo niedrogie, dostępne i wygodne w użyciu.
Wszystkie można podzielić na trzy typy:
- Aerozole w puszkach lub spraye w butelkach z mechanizmem rozpylającym. Preparat jest z nich rozpylany na skórę lub ubranie i utrzymuje się przez kilka godzin, a nawet dni, aż do wywietrzenia lub spłukania;
- Kremy lub żele, które należy nakładać na ciało;
- Domowe środki ludowe w postaci olejków, nalewek alkoholowych, maści, wywarów lub emulsji. Pod względem skuteczności znacznie ustępują one nowoczesnej „chemii”.
Wszystkie te środki różnią się wygodą stosowania w poszczególnych przypadkach. Na przykład aerozol można łatwo i szybko nanieść na stosunkowo dużą powierzchnię, ale trudno (lub wręcz nie można) za jego pomocą zabezpieczyć np. twarz, głowę, ponieważ preparat może przedostać się do oczu i dróg oddechowych. W takim przypadku wygodniej jest użyć kremu, który nakłada się palcami tylko na potrzebne fragmenty skóry. Jednocześnie krem jest bardzo niewygodny do nakładania na ubranie.
Z reguły, jeśli spacer planowany jest podczas bardzo upalnej pogody, a zakładanie spodni i odzieży z długimi rękawami będzie niewygodne (czyli przed kleszczami trzeba będzie chronić duże obszary ciała), wygodniej jest zastosować aerozole.
Na nich też spoczywa wybór, gdy przewiduje się przebywanie na obszarach z dużą ilością meszek i konieczność zabezpieczania, między innymi, odzieży, przez którą komary i muszki mogą kąsać człowieka.
Jeśli natomiast zasadnicza powierzchnia ciała będzie zakryta odzieżą, a ochrona przed kleszczami będzie potrzebna tylko dla dłoni i stóp poniżej kostek, a dodatkowo dla twarzy przed komarami, to właściwsze będzie połączenie aerozolu i kremu.
Uwaga
Warto mieć na uwadze, że nakładany bezpośrednio na skórę krem zachowuje swoje działanie nieco dłużej niż aerozol lub spray.
Praktyka pokazuje, że różne domowe sposoby w porównaniu z kremami i aerozolami są znacznie mniej skuteczne. Z reguły przy ich stosowaniu nie można być pewnym, że zapewnią choćby jakąkolwiek ochronę nawet w miejscach aplikacji. Zwykle używa się ich jako uzupełnienia podstawowych środków lub po prostu dla moralnego wsparcia. Stosowanie ich jako jedynego środka ochrony przed ukąszeniami kleszczy podczas dłuższego przebywania w miejscach z dużym zagęszczeniem tych pasożytów jest bardzo niebezpieczne.
Różnice w mechanizmie działania środków
Różne preparaty przeciw kleszczom zawierają w swoim składzie różne substancje aktywne, które mogą znacząco różnić się mechanizmem działania na stawonogi.
Wszystkie aktywne substancje w nich można podzielić na dwie główne grupy:
- Repelenty, których głównym zadaniem jest odstraszanie kleszczy i zapobieganie ich przyczepianiu się do skóry lub ubrania;
- Akarycydy, w kontakcie z którymi kleszcze giną.
Większość środków wykazuje zarówno działanie odstraszające, jak i trujące na pasożyty, jednak u każdej substancji jedno z tych działań jest podstawowe, dominujące.
Spośród substancji repelentnych najbardziej znany jest DEET – dietylotoluamid. Nie należy on do akarycydów ani insektycydów, ale bardzo skutecznie odstrasza krwiopijców. Jeśli preparat z nim naniesie się na nogę i przejdzie się po trawie, na której siedzą kleszcze, to pasożyty albo w ogóle nie będą się przyczepiać do skóry, albo po zaczepieniu szybko spadną na ziemię.
To ciekawe
U zarania stosowania preparatów na bazie DEET sądzono, że substancja ta zaburza funkcje receptorów u owadów i kleszczy, za pomocą których wyczuwają one zapach dwutlenku węgla i potu człowieka. Mówiąc prościej, uważano, że DEET „oślepia” kleszcze i komary, które z powodu działania środka nie mogą znaleźć skóry człowieka. Późniejsze badania wykazały, że substancja nie ma takich „dezorientujących” właściwości, ale właśnie odstrasza stawonogi poprzez podrażnianie receptorów węchowych.
Innymi często stosowanymi repelentami przeciw kleszczom z rodzaju Ixodes są ftalan dimetylu, karboksyd, benzoilopiperydyna i niektóre inne.
Do akarycydów stosowanych w środkach przeciw kleszczom należą przede wszystkim pyretroidy – permetryna, cypermetryna, alfa-cypermetryna, tetrametryna. Związki fosforoorganiczne, pomimo ich wysokiej toksyczności dla kleszczy, nie są stosowane w preparatach nakładanych na skórę i odzież ze względu na nieprzyjemny zapach oraz stosunkowo wysoką toksyczność dla człowieka.
Pyretroidy, oprócz wyraźnego działania trującego, odstraszają również kleszcze. Oznacza to, że na nogę lub nogawkę spodni potraktowaną na przykład środkiem na bazie alfa-cypermetryny, pasożyt najprawdopodobniej w ogóle się nie przyczepi, a jeśli już się przyczepi, to następnie, nie ukąsiwszy, odpadnie.
Nie ma istotnych różnic w skuteczności między repelentami a akarycydami. Innymi słowy, w typowych warunkach stosowania nie ma większego znaczenia, jaki środek kupić do ochrony przed kleszczami – DEET-Prof na bazie DEET czy Gardex Extreme na bazie mieszanki pyretroidów: oba będą działać mniej więcej równie skutecznie przeciwko pasożytom.
Uwaga
Nie ma zależności między rodzajem substancji czynnej a formą preparatu. Zarówno aerozole z balsamami, jak i kremy są równie często produkowane zarówno z repelentami, jak i akarycydami. Co więcej, można je kupić nie tylko w aptekach, ale także w sklepach gospodarstwa domowego, ponieważ nie są one lekami.
Co ciekawe, środki ludowe są przeznaczone głównie do odstraszania kleszczy. Co więcej, nie zawsze radzą sobie nawet z tym zadaniem. Często osoby, które je stosują, uważają, że im silniejszy zapach ma środek, tym skuteczniej będzie odstraszał kleszcze i tym lepiej będzie działał. W rezultacie przeciwko pasożytom próbuje się stosować ocet, olejki eteryczne, naftę, cebulę i czosnek, których kleszcze tak naprawdę w ogóle się nie boją. Natomiast środków zabijających kleszcze bezpośrednio na ciele i ubraniu nie ma wśród ludowych przepisów.
Mimo to niektóre środki ludowe pozostają bardzo popularne, mają dobre opinie i znajdują się w wielu rankingach „najlepszych” preparatów akarycydowych z dwóch powodów:
- Większość ludzi w ogóle rzadko spotyka się z kleszczami, ale kiedy do ochrony używają takiego środka, sądzą, że kleszcze ich nie atakowały właśnie dzięki działaniu tego samego olejku eterycznego lub octu jabłkowego;
- Takie środki można łatwo przygotować w domu własnoręcznie;
- Środki ludowe w większości nie są toksyczne, nie boją się ich tak jak „strasznej chemii”.
Ostatni powód jest chyba najważniejszy. Niemal wszystkie środki ludowe można stosować bez ograniczeń czasowych, bez przerw i w dużych ilościach. Takiej możliwości nie dają nawet specjalne repelenty dla dzieci, ponieważ wszystkie preparaty na bazie DEET i pyretroidów wymagają ścisłego przestrzegania zasad bezpieczeństwa podczas ich stosowania.
Kluczowe zasady stosowania środków przeciwko kleszczom, których nie można ignorować
Praktycznie wszystkie środki przeciwko kleszczom mogą wywoływać różne niepożądane reakcje skórne po nałożeniu bezpośrednio na ciało lub w wyniku kontaktu ciała z impregnowaną odzieżą. W praktyce zdarza się to stosunkowo rzadko, a u większości osób nie występują żadne reakcje, ale nie można całkowicie wykluczyć takiej możliwości.
Istnieją również podstawy, by przypuszczać, że przy długotrwałym, ciągłym stosowaniu przez ponad 2-3 tygodnie środków na bazie DEET i pyretroidów mogą wystąpić – wprawdzie przejściowe, ale zauważalne – zaburzenia układu nerwowego, objawiające się drażliwością, nerwowością i problemami ze snem. Z tego właśnie powodu producenci w instrukcjach stosowania wprowadzają pewne ograniczenia:
- Środków na bazie DEET nie można stosować dłużej niż 2 tygodnie bez przerwy. Preparat powinien znajdować się na ciele przez 2-3 godziny dziennie, a następnie należy go zmyć, lub w przypadku ciągłego stosowania (np. podczas wycieczki turystycznej) po 2 tygodniach należy zaprzestać jego stosowania;
- Należy unikać dostania się preparatu na bazie pyretroidów do oczu, nosa i błon śluzowych jamy ustnej. W tych miejscach substancje czynne mogą łatwo wchłonąć się do krwi i doprowadzić do zatrucia;
- U dzieci środki z DEET i pyretroidami można stosować nieprzerwanie maksymalnie przez 3 dni z rzędu, przy czym dla każdego preparatu, w zależności od stężenia substancji czynnej, obowiązują ścisłe ograniczenia wiekowe. Z reguły dzieciom poniżej 3 roku życia nie wolno stosować środków na bazie DEET. Podobnie większość takich środków jest zakazana do stosowania przez kobiety w ciąży;
- W przypadku wystąpienia jakichkolwiek niepożądanych skutków – alergii, swędzenia – należy natychmiast zaprzestać stosowania środka.
Każdy środek nałożony na ciało należy zmyć natychmiast po wejściu do pomieszczenia lub znalezieniu się w miejscu, gdzie kleszcze i inne pasożyty nie stanowią zagrożenia. Na przykład podczas wycieczki turystycznej zaleca się wieczorem, przed wejściem do namiotu, wykąpać się i zmyć z siebie środek, a nową porcję nałożyć dopiero rano.
Podobnie po spacerze w parku, po powrocie do domu, należy zmyć preparat z siebie i dziecka.
Z drugiej strony, jeśli podczas spaceru lub wycieczki po nałożeniu preparatu na nogi trzeba było wejść do wody, należy ponownie nałożyć go na ciało (dotyczy to zwłaszcza aerozoli – bardzo szybko zmywa je woda). W każdym razie, po kontakcie ciała z wodą warto obserwować zachowanie komarów: jeśli nie siadają na wilgotnych fragmentach skóry – oznacza to, że i kleszcze nie będą się do nich przyczepiać.
Zobacz także przydatne niuanse w artykule Gdzie zazwyczaj żyją kleszcze w naturze: typowe siedliska.
Środki z linii Mosquitall
Mosquitall jest szeroko znany jako producent skutecznych środków ochrony przed komarami i meszkami. W ofercie znajdują się również preparaty insektoakarycydowe: pod tą marką wydawane są dwa środki – spray i aerozol, oba o pojemności 100 ml i z różnymi urządzeniami rozpylającymi.
W skład obu środków wchodzą alfa-cypermetryna (w ilości 0,2%) oraz DEET (w ilości 7%). Dzięki DEET preparaty odstraszają kleszcze i zapobiegają ich atakom, a jeśli pojedyncze osobniki znajdą się na opatrzonej odzieży lub skórze, giną pod wpływem działania alfa-cypermetryny.
Jednocześnie stężenie DEET w tych środkach owadobójczo-odstraszających jest stosunkowo niskie, dlatego działanie odstraszające utrzymuje się tylko przez 2–3 godziny. To znaczy, że jest to dobry środek do ochrony przed kleszczami podczas spaceru, ale do użycia na polowaniu lub podczas wycieczki turystycznej potrzebne będą silniejsze preparaty.
Cena jednej butelki aerozolu Mosquitall wynosi około 6 zł, sprayu – około 4 zł. Do ochrony jednej osoby podczas okazjonalnych spacerów w parkach i na przedmieściach jedna butelka wystarczy na około miesiąc do półtora miesiąca, w zależności od częstotliwości takich spacerów.
Preparaty Picnic przeciw kleszczom
W linii środków Picnic przeciw kleszczom dostępne są preparaty Extreme na bazie DEET oraz Family Wzmocniony przeciw kleszczom z imiprotryną i alfa-cypermetryną.
Zawartość DEET w Picnic Extreme jest wyższa niż w Mosquitall, dzięki czemu dłużej zachowuje on właściwości odstraszające po nałożeniu na skórę i odzież.
Uwaga
Producent (przy okazji, ten sam, który produkuje również Mosquitall) deklaruje, że działanie ochronne utrzymuje się przez 12 godzin po nałożeniu, choć oficjalne testy DEET wskazują, że środki z nim zachowują efekt przez 12 godzin tylko przy stężeniu 100% (to znaczy, jeśli środek to czysty DEET). W Picnic Extreme stężenie dietylotoluamidu wynosi około 26%, co według danych testów powinno zapewniać działanie środka przez 3–4 godziny na ciele.
Można przypuszczać, że działanie DEET lub pyretroidów w preparatach Picnic jest wzmacniane przez kompozycję zapachową. W Extreme jest to olej z andiroby na alkoholu, w Family Wzmocniony – olejek eukaliptusowy. Jednak takie oleje nie są w stanie wielokrotnie wydłużyć okresu ochrony. Dlatego preparaty Picnic należy traktować jako bardzo zbliżone odpowiedniki Mosquitall. Kosztują mniej więcej tyle samo – około 6 zł za butelkę 100 ml.
Linia Gardex Extreme
Odpowiednikiem Picnic Extreme można uznać Gardex Extreme – środek ten jest również sprzedawany w postaci aerozolu w sprayu i zawiera jako substancje czynne DEET (31%) oraz olejki eteryczne z jodły i geranium. Ze względu na wysokie stężenie DEET można oczekiwać, że traktowane nim powierzchnie będą odstraszać kleszcze przez 3–5 godzin.
Wadą tego środka jest to, że nie można go stosować u dzieci. Jeden spray kosztuje około 8 zł.
Specjalnie dla dzieci w linii Gardex dostępny jest preparat Gardex Baby z niskim stężeniem DEET (8%) i alfacypermetryną (0,2%), identyczny w składzie z Mosquitall na kleszcze. Można go nakładać wyłącznie na odzież dziecka, gdzie odstrasza kleszcze przez 2–3 dni.
Środek Off Extreme
Off Extreme – odpowiednik Picnic Extreme i Gardex Extreme. Zawiera jako substancję czynną DEET w stężeniu 30%. Po nałożeniu na skórę środek zachowuje skuteczność przez około 4–5 godzin, a po nałożeniu na odzież – przez kilka dni.
Koszt sprayu 100 ml – około 8 zł.
Briz Antikleszcz
Briz Antikleszcz jest pozycjonowany w sprzedaży jako profesjonalny środek do ochrony przed kleszczami. Jest przeciwstawiany preparatom „piknikowym” i kładzie się nacisk właśnie na mocny skład oraz wypełnienie pojemnika.
Producent twierdzi, że podczas gdy „amatorskie” aerozole są rozlewane do pojemników w 30–40% objętości, czego nie można sprawdzić, w Briz Antikleszcz zawartość stanowi 70% objętości (nie można nalać więcej, aby w pojemniku pozostała poduszka gazowa wypychająca ciecz). Oznacza to, że kupując Briz Antikleszcz, nabywca otrzymuje półtora do dwóch razy więcej środka.
Ale nawet jeśli tak jest, to jest to jedyna poważna zaleta tego środka. Jego substancją czynną jest alfacypermetryna w stężeniu 0,25%, co czyni go odpowiednikiem Picnic Family Wzmocniony. Cena butelki 110 ml wynosi około 8 zł. Nawet jeśli dane dotyczące wypełnienia pojemników są zgodne z prawdą, korzyść w porównaniu z tym samym Picnikiem okazuje się niewielka.
Uwaga
Producent Briz Antykleszcz wypuszcza jeden z najbardziej znanych wśród surowych tajgowych rybaków preparat na bazie DEET – DEET-Profi. Stężenie DEET w nim wynosi 30%, koszt puszki o pojemności 110 ml – 8 zł. Podobny środek – Reftamid od Sibiar w cenie około 8 zł za butelkę o pojemności 150 ml.
Ubojnaja Siła Antykleszcz
Ubojnaja Siła – preparat tego samego producenta Arnest, który wypuszcza środki z linii Picnic i Mosquitall. Konkretnie aerozol Antykleszcz zawiera 0,2% alfa-cypermetryny i 5% DEET, co czyni go analogiem „lekkich” akarycydowo-odstraszających preparatów typu Picnic Family. Nie ma żadnych wyraźnych przewag nad innymi środkami, poza ceną butelki o pojemności 150 ml wynoszącą około 6 zł – mniej niż koszt podobnych środków.
To ciekawe
Arnest jest również producentem środków marki „Dichlofos” i wypuszcza Dichlofos Neo i Dichlofos Eko. Prawda, że ze starego dobrego sowieckiego Dichlofosu w tych preparatach pozostała tylko nazwa: substancjami czynnymi w nich są pyretroidy z tej samej listy, które są używane również w preparatach akarycydowych. Niemniej jednak, stosowanie Dichlofosu do ochrony ciała i odzieży przed kleszczami jest niedozwolone: aktywne składniki zawarte są w nim w wysokich stężeniach i mogą prowadzić do zatruć.
Komaroff Antykleszcz
Komaroff Antykleszcz – kolejny rosyjski produkt, który na tle analogów nie wyróżnia się szczególnie. Skład jest analogiczny do składu Picnic Family Wzmocniony: 0,2% alfa-cypermetryny, jako dodatek zapachowy – mięta, chociaż ogólnie aromat środka nie jest zbyt przyjemny. Chyba że cena za butelkę o pojemności 125 ml wynosi około 4 zł – to mniej niż w przypadku większości podobnych środków.
Jego jedynym konkurentem cenowym jest środek Tajga w tej samej cenie, ale z zawartością alfa-cypermetryny 0,17% (chociaż sposobów na zakup go w detalu nie ma zbyt wiele). Mniejsza ilość substancji czynnej znajduje się już w preparatach do opryskiwania terenów przed kleszczami. Przykładem takiego środka jest Doktor Klaus od kleszczy z zawartością alfa-cypermetryny 0,12%.
Czy ultradźwiękowe odstraszacze kleszczy są skuteczne?
Należy wreszcie wspomnieć o całej kategorii wątpliwych urządzeń elektronicznych, które rzekomo za pomocą różnych sygnałów odstraszają kleszcze i, będąc włączone na pasku lub w kieszeni, nie pozwalają pasożytom wspiąć się na nogę i przyssać. Należą do nich urządzenia Tickless, Bradex, Antykleszcz M i niektóre inne.
Sprzedawcy zapewniają, że urządzenie emituje ultradźwięki niesłyszalne dla człowieka, ale drażniące włoski w narządzie Hallera u kleszczy, co prowadzi do ich dezorientacji.
Z naukowego punktu widzenia takie uzasadnienia wydają się bardzo mało prawdopodobne, ponieważ wiadomo, że narząd Hallera służy kleszczowi jako chemoreceptor i reaguje właśnie na zapachy. Ultradźwięki raczej nie są w stanie wpłynąć na ten narząd, ani na zachowanie samego kleszcza. Co więcej, odstraszacze z wyglądu bardzo przypominają urządzenia sprzedawane w celu ochrony przed ukąszeniami komarów, które, jak pokazuje praktyka, są wyjątkowo mało skuteczne.
Tak czy inaczej, poleganie na takich odstraszaczach i używanie ich wyłącznie w celu ochrony przed pasożytami byłoby wyjątkowo nierozsądne. Tym bardziej, że wyniki testów tych urządzeń przeprowadzonych przez wędkarzy i myśliwych świadczą o ich całkowitej bezużyteczności (zobacz filmy na YouTube).
Czy środki ludowe działają
Uważny czytelnik z pewnością zwrócił uwagę na to, że w skład większości komercyjnych środków przeciw kleszczom wchodzą olejki eteryczne. Stosuje się je tutaj jako substancje zapachowe poprawiające woń preparatu.
Te same olejki eteryczne często próbuje się stosować samodzielnie do odstraszania kleszczy leśnych i ochrony przed ich ukąszeniami. Takie podejście jest mało skuteczne: zapach żadnego olejku eterycznego nie jest w stanie całkowicie zamaskować zapachu ciała i ukryć go przed kleszczami czyhającymi na człowieka. A gdy pasożyt już zaczepi się o ciało lub odzież, taki olejek na pewno nie będzie w stanie go odstraszyć.
Przynajmniej nie ma podstaw, by sądzić, że kleszcze boją się zapachu jakichkolwiek olejków eterycznych. A biorąc pod uwagę, że pasożyty atakują osoby używające dużych ilości perfum równie aktywnie, co osoby bez takich środków, można oczekiwać, że olejki eteryczne nie zapewnią pełnej ochrony przed ukąszeniami kleszczy.
Mniej więcej to samo można powiedzieć o innych znanych środkach ludowych, które zgodnie z zamysłem mają odstraszać kleszcze właśnie zapachem: wanilii, occie, dziegciu brzozowym.
Uwaga
Spośród środków ludowych właściwościami roztoczobójczymi charakteryzują się odwary i suchy proszek z kwiatostanów roślin z rodzaju złocień (na przykład złocień dalmatyński) – zawierają one pyretryny, naturalne prekursory pyretroidów. Jednak siła działania trującego tych substancji jest znacznie słabsza niż syntetycznych pyretroidów.
Co zatem wybrać w konkretnej sytuacji?
Podsumowując cały przegląd, można stwierdzić, że nie da się znaleźć jednego, najskuteczniejszego i uniwersalnego środka na kleszcze na każdą okazję. Preparaty, które pomogą myśliwemu lub wędkarzowi, są zbyt niebezpieczne dla dziecka, a te, które można stosować u dzieci od 1 roku życia podczas spacerów w parku lub pikników w Warszawie, będą mało skuteczne dla turysty, który przez 2-3 tygodnie wędruje szlakiem w Tatrach.
Ponadto nie należy polegać wyłącznie na środkach chemicznych. Nawet te najskuteczniejsze nie zapewniają pełnej ochrony: kleszcz może się wbić, gdy skończy się działanie repelentu, a nie zdążymy ponownie nałożyć preparatu, albo aerozol może zostać starty przez trawę lub zmyty potem. Dlatego głównym zastosowaniem takich środków jest uzupełnienie kombinezonów ochronnych oraz odpowiednich środków zapobiegających ukąszeniom kleszczy na łonie natury.
Na przykład, aby ochronić dziecko podczas pikniku lub spaceru w mieście, wystarczy ubrać je w lekkie spodnie i włożyć je w skarpetki, a powyżej pasa założyć koszulę lub kurtkę z gumowymi mankietami na rękawach. Jeśli włożymy ją w spodnie, to niezależnie od tego, za którą część ciała dziecka złapie się kleszcz, będzie musiał długo pełznąć aż do szyi. Następnie wystarczy spryskać odzież środkiem, aby mieć pewność, że kleszcz nie dostanie się na ciało i nie ukąsi.
W wielu przypadkach dla dorosłych również odpowiedni jest właśnie taki wariant. Na ryby lub polowanie w tajdze można wybrać się w specjalnych kombinezonach przeciw kleszczom, które po zastosowaniu środka w znacznym stopniu gwarantują ochronę przed ukąszeniami. I tylko jeśli dzień jest zbyt upalny i w kombinezonie nie można czuć się komfortowo, można nałożyć środek na skórę, a następnie okresowo sprawdzać nogi. Jeśli na skórze zostanie zauważony pasożyt, należy go natychmiast strzepnąć.
Uwaga
Praktyka pokazuje, że u noworodków nie ma w ogóle potrzeby stosowania jakichkolwiek środków przeciw kleszczom. Po pierwsze, noworodek nie raczkuje po trawie i nie zbiera aktywnie na siebie kleszczy. A matka raczej nie będzie wozić wózka z dzieckiem po gęstych zaroślach, w których czają się kleszcze. Dla pełnej pewności można wziąć dowolny środek i spryskać nim spodnią część wózka, aby mieć gwarancję, że pasożyty nie dostaną się do brzegów i na samo dziecko.
Wreszcie najważniejsze: jaki środek wybrać? Należy pamiętać, że pomagają wszystkie preparaty, które zawierają repelenty lub akarycydy. Od stężenia substancji czynnych zależy czas trwania ochronnego działania. Dlatego dla dorosłej osoby wybierającej się do miejsc silnie zakleszczonych należy wybierać środki o wysokim stężeniu DEET – od 20% i wyżej. Do stosowania w mieście, podczas krótkich spacerów wystarczą wszelkie środki zawierające DEET, alfacypermetrynę lub inny pyretroid.
Przy tym zawsze trzeba pamiętać, że należy chronić się przede wszystkim nie przed kleszczami, ale przed infekcjami, które one przenoszą. I dlatego w regionie zagrożonym kleszczowym zapaleniem mózgu przed udaniem się do leśnych gęstwin należy wcześniej wykonać szczepienie przeciwko zapaleniu mózgu, aby żaden środek nie był jedyną ochroną, a jedynie pewnym dodatkowym zabezpieczeniem.
Jeśli ma Pan/Pani osobiste doświadczenie ze stosowaniem różnych środków przeciw kleszczom – proszę koniecznie podzielić się informacją, zostawiając swoją opinię na dole tej strony.
Interesujące wideo: testowanie różnych środków ochrony przed kleszczami
Kontynuacja testowania środków przeciw kleszczom
